مجموعه و كتابى تأليف و در دسترس مردم نهاده است « 1 » و يا برخى ديگر از پندارهاى گذشتگان است و از اين قبيل كه در موارد خود مشروحا يادآور ميشويم ، انشاء اللّه تعالى . نكتهء ديگرى كه نيز لازم است در تفسير قرآن منظور گردد و قبلا هم بدان اشاره شد ، دورى از تحميل آراء علمى و فرضيّه‌هاى دانشمندان است بر قرآن ، و از جمله رواياتى چند ( كه بر خلاف دليل حس و عقل و همچنين قرآن و بعضى احاديث صحيح ) زمين را بر شاخ گاو و يا گردهء ماهى جاى داده است . و مانند برخى احاديث كه پيرامون آفرينش زمين و آسمانها در شش روز بما رسيده ، و تعدادى از آنها چنان كه خواهد آمد موافق قسمتى از خرافات توراتست كه اين خود گذشته از اينكه از نمونه‌هاى مسلم تفسير برأى مىباشد وحى الهى را نيز مانند افكار بشرى بدست تبديل و تحوّل ميسپارد . مثلا فلان مطلب از نظر علمى ثابت شده ، و يا بعنوان فرضيّه‌اى مورد قبول واقع گشته ، و يا از نظر شخص مفسّر راجح است ، آنگاه آيه قرآن را بر خلاف ظاهر و يا احيانا بر خلاف نص ، و يا در زمينه‌اى كه متشابه باشد بدون شاهدى قابل اعتماد تعبير و توجيه نموده ، و نظريّه و رأى خود و يا ديگرانرا بر آن تحميل نمايد . مانند شيخ طنطاوى در تفسير - الجواهر - كه دامنهء تحميل را بفرضيّه‌هاى غير ثابت نيز كشانيده ، و كوچكترين و ناچيزترين نغمه و فرضيهء غربى را بر قرآن تحميل مينمايد . مثل فرضيّهء جدا شدن زمين از خورشيد كه بر آيهء 30 - 32 سورهء انبياء « 2 » تطبيق و تحميل كرده ، و به اين فرضيّه قانون ثابت علمى نام نهاده است ، در صورتى كه اصل فرضيّه چنان كه خواهد آمد گذشته از آنكه بر پايهء علمى استوار نيست ، باعتراف دانشمندان كيهان‌شناس معاصر اصولا با مبانى كنونى

--> ( 1 ) - مانند كتاب فضل الخطاب نورى كه وسيله خطرناك براى حملات و اشكالات معاندين قرآن و يا برادران سنّى مذهب قرار گرفته است ، و اكنون يكى از واجبات مسلمين براى نگهبانى ناموس بزرگ اسلام ( قرآن ) نابود كردن تمامى نسخه‌هاى چاپى و خطى از اينقبيل كتابها است ( 2 ) - أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما .